احکام اجتهاد و تقلید

احکام اجتهاد و تقلید همراه با تفاوت فتوای مراجع

احکام اجتهاد و تقلید

احکام اجتهاد و تقلید همراه با تفاوت فتوای مراجع

تبلیغات
Blog.ir بلاگ، رسانه متخصصین و اهل قلم، استفاده آسان از امکانات وبلاگ نویسی حرفه‌ای، در محیطی نوین، امن و پایدار bayanbox.ir صندوق بیان - تجربه‌ای متفاوت در نشر و نگهداری فایل‌ها، ۳ گیگا بایت فضای پیشرفته رایگان Bayan.ir - بیان، پیشرو در فناوری‌های فضای مجازی ایران
بایگانی
پیوندها

احکام اجتهاد

| شنبه, ۶ مرداد ۱۳۹۷، ۱۲:۴۹ ق.ظ

اجتهاد

    مجموعه احکام دین،دستور العمل و شیوه رفتار انسان را در بر می گیرد،برای این که انسان مطابق احکام عمل کند،شناخت آن نیز لازم و ضروری می باشد،که به یکی از این دو روش امکان پذیر است:

الف)تفصیلی یا استدلالی(اجتهادی)

ب)اجمالی یا غیر استدلالی(تقلیدی)

تمامی اشخاص در انتخاب یکی از این دو راه آزادند و از صدر اسلام تا کنون عده ای از اشخاص مستعد و دارای شرایط لازم بوده اند و با ورود به حوزه های علمیه و پس از سالها تلاش علمی به درجه اجتهاد در احکام رسیده اند و دیگران راه دوم را پذیرفته و برای برطرف کردن نیاز خود به علما و متخصصین علوم دین مراجعه کرده اند.

اجتهاد

    اجتهاد در لغت به معنای کوشش و تلاش کردن است.و در اصطلاح فقهی به معنای استنباط و استخراج مسائل شرعی از منابع مربوط به آن است.

مقدمات اجتهاد

علومی که به عنوان«مقدمات اجتهاد» باید یاد گرفت عبارت اند:

1-علوم عربی که شامل:

-صرف:علم به تغییرات کلمات و شناخت کلمات از نظر ساختاری برای معنای کلمات؛

-نحو:علم به ترکیب کلمات و ساختار و شناخت جملات؛

-معنای،بیان،بدیع:علم زیبا سازی نوشتار و گفتار و شناخت آنها؛

-لغت:شناخت معنای لغت؛

2-منطق:علم درست اندیشه کردن و استدلال کردن.

3-اصول فقه: شناخت شیوه استنباط احکام.

4-رجال:آشنایی با شخصیت های حدیث،(اسناد روایات)

5-درایه: شناخت معانی و مفهوم احادیث و شناخت درست از نادرست.

6-تفسیر و علوم قرآنی: شناخت دانش های مربوط به قرآن و فهم دقیق آیات فقهی قرآن.

علاوه بر این علوم این موارد برای اجتهاد لازم می باشد:

-آشنایی به محاورات عرفی و زبان مردمی که مورد خطاب قرآن و سینا بوده اند.

-آشنایی با گفته ها و نظریات پیشینیان، جهت عدم وقوع در خلاف شهرت و اجماع.

-بررسی فتوا و اخبار اهل سنّت، به خصوص در مورد تعرض اخبار.

-تلاش در جهت استنباط احکام و تمرین در آن، به حدی که ملکه استنباط حاصل شود.

    با فراگرفتن این علوم و شرایط لازم شخص مجتهد باید طبق آنچه استنباط کرده است عمل کند و چنانچه در استنباط اشتباه کرده باشد معذور است.

نکته1-اجتهاد، واجب کفایی است و اگر افرادی به تعداد کفایت بر این امر اقدام کردند، تکلیف از دیگران ساقط است.

نکته2-کسی که اهلیت فتوا دادن ندارد، فتوا دادن بر او حرام است.

نکته 3-اجتهاد، اختصاص به مردان ندارد، بانوان نیز می تواند در این رشته علمی تحصیل کنند و به درجه اجتهاد برسند.

منابع فقه(احکام):

1-قرآن؛

2-سنّت(قول و فعل و تقریر معصوم علیه السلام)؛

3-عقل؛

4-اجماع(اتفاق نظر فقها بر حکمی از احکام شرعی).  

قرآن

وحی الهی بر پیامبر عظیم الشأن اسلام (صلّ اللّه علیه واله)است و اولین و بهترین علم و منابع استنباط احکام می باشد.

قول معصوم

     مجموع احادیث معصومین و دستور ها و آموزش های قولی، که روش درست رفتار کردن را آموزش می دهند، یکی از منابع معتبر فقهی است که در کتب روایی جمع شده اند.

فعل معصوم

از آنجا که معصومین علیهم السلام از هر خطا و اشتباهی در امان هستند، کردار آنان نیز مانند گفتار شان است و می تواند ملاک عمل برای ما باشید، که در کتب تاریخی و روایی به عنوان«سیره عملی معصومین علیهم السلام» آمده است.

تقریر معصوم

 چون نهی از منکر و بازداشتن افراد جامعه از خلاف و اشتباه(جز در موارد تقیّه) از وظایف پیشوایان معصوم است، در حالی که تقیّه ای در کار نبوده،و معصوم آن عمل را تأیید کرده یا لااقل نهی نکرده باشد به عنوان عملی مورد امضا و تقریر ایشان، می توان ملاک دیگری برای عمل و منابعی برای استنباط احکام باشد.

عقل و اجماع

اگر برای حکمی از احکام، دلیلی از قرآن و سنت نیابیم، آنچه که عقل انسان بدان حکم کند و یا فقهای شیعه بر آن اتفاق نظر داشته باشند، که حاکی از رضایت معصوم باشد، میتوان مطابق آن فتوا داد و وظیفه مکلفان را مشخص کرد.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
تجدید کد امنیتی